Sociale cohesie in Meezenbroek

Onderzoek naar de sociale cohesie tussen de Nederlandse bewoners en bewoners met een migratieachtergrond Uitgevoerd door: Luuk Boerema, Lissa van der Hout, Pieter Greijn, Ouassim Khatraoui, Ebo van der Velde en Willeke van de Ven

Gedurende januari 2020 tot en met juli 2020 is er een kleinschalig kwalitatief onderzoek gedaan in de wijk Meezenbroek. Er is bij dit onderzoek gepoogd op de sociale cohesie tussen Nederlandse bewoners en immigranten te verduidelijken. Hierbij is er extra aandacht besteed aan de culturele identiteit van de Nederlandse bewoners, culturele raakvlakken tussen de Nederlanders en de immigranten en de tijd dat immigranten in Nederland woonachtig zijn.

Uit het onderzoek is gebleken dat de sociale cohesie in Meezenbroek over het algemeen beperkt is. Wel blijkt er sprake te zijn van onderlinge groepen met een hoge sociale cohesie. Onder de groepen met een hoge sociale cohesie is er nauwelijks tot geen sprake van verschillende etniciteiten. De mensen die toebehoren tot groepen met een hoge sociale cohesie behoren vaak tot één etniciteit en er is geen sprake van inmenging. Veel immigranten hebben contacten met andere immigranten en veel Nederlanders hebben vooral contact met Nederlanders. De Nederlandse inwoners gaven aan dat zij dit erg jammer vinden en dat zij het gevoel hebben dat de wijk verbrokkeld. De zwakke sociale cohesie in heel Meezenbroek komt voornamelijk door het gebrek aan kennis over de andere cultuur. Dit gebrek is ontstaan door een taalbarrière, waarbij immigranten de Nederlandse taal in zeer kleine mate beheersen, terwijl Nederlanders hier juist veel waarde aan hechten. Deze taalbarrière zorgt voor onderlinge vooroordelen en daarnaast is er gebleken dat er, door het gebrek aan kennis over elkaar, een gevoel van wantrouwen is ontstaan, waarbij de Nederlanders de immigranten niet altijd vertrouwen.

Culturele identiteit:
Uit het onderzoek is gebleken dat Nederlandse bewoners veel waarden hechten aan de vroegere situatie in Meezenbroek, waarbij er sprake was van een hoge saamhorigheid en veel contacten doordat het een volksbuurt en arbeiderswijk was. Ze hechten daardoor veel waarde aan contact met buurtbewoners en actieve deelname aan activiteiten die worden georganiseerd in de wijk. Ondanks de waarde die de Nederlandse inwoners hechten aan saamhorigheid, is dit lastig in stand te houden. De sociale cohesie tussen de Nederlandse bewoners en de immigranten is matig en dit zorgt voor een verbrokkeling binnen de wijk. Naast de verdeeldheid tussen immigranten en Nederlanders is er ook verdeeldheid in Meezenbroek tussen de bewoners van de sociale huurwoningen en de duurdere koopwoningen. De wijk is verdeeld qua bebouwing waardoor de bewoners van de wijk in bepaalde opzichten gescheiden leven. In deze scheiding is een overlap met de verdeeldheid tussen immigranten en Nederlanders, maar dit is niet volledig. Zo behoren zowel immigranten als Nederlanders tot de groep ‘sociale huurwoningen’ en behoren voornamelijk Nederlanders tot de groep ‘koopwoningen’. Ondanks dat er in Meezenbroek op meerdere manieren sprake is van verdeeldheid, stralen zij naar buiten een eenheid uit. Dit benadrukt nogmaals de aanwezige volksbuurt kenmerken in Meezenbroek. Daarnaast is de communicatie tussen buurtbewoners vrij directe en is het taalgebruik hard. Deze manier van communicatie kan zorgen voor een grotere sociale afstand tussen Nederlanders en immigranten, die vaak al moeite hebben met de ‘normale’ Nederlandse taal.

Culturele raakvlakken:
Uit dit onderzoek is gebleken dat de Nederlandse bewoners weinig raakvlakken met de immigranten ervaren. Er kan geconcludeerd worden dat de Nederlanders en immigranten verschillen in normen en waarden, taal, religie en werkmentaliteit. Dit wordt hieronder verder uitgelegd. Immigranten houden, in de ogen van de Nederlandse bewoners, veel vast aan hun eigen cultuur en doen weinig moeite om zich open te stellen voor de Nederlanders en hun normen en waarden. De belangrijkste oorzaak hiervoor is de slechte beheersing van het Nederlands. Hierdoor is de communicatie erg beperkt en is het nauwelijks mogelijk voor de bewoners om onderling raakvlakken te ontdekken. Door de slechte taalbeheersing worden immigranten deels buitengesloten door de Nederlanders, maar sluiten ze zichzelf ook uit. Hierdoor vallen de verschillen tussen de bewoners hen wel op, maar de overeenkomsten niet omdat de kennis over elkaar ontbreekt en men veel denkt vanuit vooroordelen. Naast taal is religie een belangrijk verschil die de sociale cohesie vermoeilijkt. In Meezenbroek lijkt het erop dat immigranten hun netwerken vooral opbouwen vanuit religie en de religieuze instanties waar zij bij betrokken zijn. De sociale contacten ontstaan in mindere mate op basis van zijn/haar woonomgeving. Doordat religie verschilt tussen immigranten en Nederlanders komen ze nauwelijks met elkaar in contact en zorgt dit voor segregatie en een verminderde sociale cohesie. Het laatste verschil tussen immigranten en Nederlanders dat aanwezig is in Meezenbroek is het verschil in werkmentaliteit. Dit komt grotendeels voort uit de verschillende normen en waarden en de verschillende manier van communiceren. Nederlanders zijn gewend aan directe communicatie, terwijl dit voor immigranten aanvallend over kan komen en zij dus afstand creëren. Deze afstand leidt uiteindelijk wederom tot een vermindering van de sociale cohesie.

Verblijfsduur:
Uit de verzamelde data in dit onderzoek kan geen conclusie worden getrokken over de invloed van verblijfsduur of de houding van Nederlandse bewoners. Dit komt doordat er kennis ontbreekt bij de Nederlanders over de verblijfsduur van immigranten, door het gebrek aan interactie tussen beide groepen. Nederlandse inwoners maken daarom vaak onderscheid op basis van de leeftijd van immigranten. Vooral de relatie tussen jongere immigranten en de Nederlandse bewoners worden als problematisch gezien. In de ogen van de Nederlanders zorgen de jongeren voor overlast en zonderen zij zich af in kleine groepjes van dezelfde etniciteit en houden ze vast aan hun eigen cultuur. Ze staan niet open voor de Nederlanders, waardoor de Nederlanders een negatieve houding aannemen tegenover de jongere immigranten. Over oudere immigranten spreken de Nederlanders verschillend. Sommige oudere immigranten staan open voor contact, terwijl anderen zich juist afzonderen. De oorzaak hiervoor lijkt te liggen bij de mate waarin een immigrant de Nederlandse taal beheerst. Hierbij bestaat een positief verband tussen de beheersing en het contact. De houding van de Nederlandse inwoners verschilt door deze verschillende mate van contact.

Eén antwoord op “Sociale cohesie in Meezenbroek”

  1. Herkenbaar, maar niet typisch Meezenbroeks.
    Zo’n onderzoek zou in iedere stad, dorp of ieder gehucht hetzelfde resultaat geven.
    De vraag is dan wat een mogelijke oplossing zou kunnen zijn en wie moet de eerste opzet geven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.